24 Τάσεις και Εφαρµογές-Περιοδοντολογία D T Greek Edition Υποουλικοί βιοϋµένες- Μία θεραπευτική πρόκληση Ελάχιστα επεµβατική αντιµετώπιση των βιοϋµένων στην τακτική θεραπεία του περιοδοντίου Clemens Walter O βασικός στόχος της θεραπευτικής µεθοδολογίας του περιοδοντίου είναι η καθιέρωση ενός εξατοµικευµένου σχήµατος στοµατικής υγιεινής µε βάση τις ανάγκες του ασθενή και η διατήρηση άριστου ελέγχου των υποουλικών πλακών. Μετά τη συστηµατική υποουλική επεξεργασία του παθολογικού περιοδοντίου, χρειάζεται η τακτική µηχανική αφαίρεση των υποουλικών βιοϋµένων από τον οδοντίατρο. Αυτός ο συνδυασµός θεωρείται ο χρυσός κανόνας της θεραπείας του περιοδοντίου και µε τη σταθερή εφαρµογή µπορεί να διατηρηθεί επί αρκετές δεκαετίες η υγεία του περιοδοντίου. Μία βασική συνθήκη για τη δηµιουργία και εξέλιξη της περιοδοντικής νόσου είναι µία τυχαία φλεγµονή που είναι κυρίως πολυµικροβιακού τύπου µε παθογόνους µικροοργανισµούς Εικ.1 του στοµατικού βιοϋµένα. Ο βιοϋµένας είναι µία οργανωµένη µικροβιακή συσσώρευση σε µία υγρή επιφάνεια (Εικ. 1). Αυτή η πολυστρωµατική δοµή προστατεύει τα βακτηρίδια από το ανοσοποιητικό σύστηµα του ξενιστή τους και από τους αντιµικροβιακούς παράγοντες όπως τα τοπικής και συστηµατικής χορήγησης αντιβιοτικά. ∆εν έχουν βρεθεί µέχρι σήµερα επιστηµονικά τεκµηριωµένες εναλΕικ.2 λακτικές λύσεις σε σχέση µε τη µηχανική αφαίρεση του στοµατικού βιοϋµένα. Τα οργανωµένα βακτηρίδια δε λειτουργούν µόνο άµεσα και η βλάβη στο περιοδόντιο προκαλείται χωρίς µικροβιακή διείσδυση και µάλιστα στα αντίστοιχα µέρη του περιοδοντικού συστήµατος µέσω της ανοσολογικής αντίδρασης του ξενιστή στα ερεθίσµατα από τα βακτηρίδια. Η εξέλιξη της νόσου που ποικίλει από άτοµο σε άτοµο καθορίζεται από γενετικούς, επίκτητους και µερικά τροποποιήσιµους παράγοντες κινδύνου. Ο βαθµός επέµβασης µε τη χρήση διαφόρων εργαλείων Σήµερα έχουµε στη διάθεσή µας αρκετά δοκιµασµένα αλλά και νέα καινοτόµα εργαλεία για Εικ. 1 Μία µικροσκοπική εικόνα του υποουλικού βιοϋµένα όπου φαίνεται η τεράστια ποικιλότητα της στοµατικής χλωρίδας. Εικ. 2 Αποτριβής της αδαµαντίνης µε ξέστρο τύπου Gracey. Εικ. 3 Εργαλεία για τη µηχανική θεραπεία του περιοδοντίου: Μειωµένη αποτριπτικότητα-ξέστρα Gracey > ξέστρο υπερήχων µε άκρο διαµαντιού > ρύγχος συστήµατος αεροαποτριβής. Εικ. 4 Το αυξηµένο φάσµα απόδοσης του µίγµατος αέρα-σκόνης επιτυγχάνεται µε τη χρήση ειδικού ρύγχους. Εικ. 5 Το φιλικό για το χρήστη χειριστήριο αφής της συσκευής. Εικ. 6 Ανοιχτού τύπου θεραπεία περιεµφυτευµατίτιδας µε τη χρήση συστήµατος στίλβωσης µε αέρα. Εικ.3 Εικ.4 Εικ.5 Εικ.6 την αφαίρεση του υποουλικού βιοϋµένα καθώς και για τον καθαρισµό και την απόξεση των ριζών του παθολογικού περιοδοντίου. Εκτός από την αφαίρεση του βιοϋµένα, προτεραιότητα αποτελεί κατά την αρχική επεξεργασία της περιοχής η δηµιουργία µιας βιοσυµβατής ριζικής επιφάνειας που να έχει ακόµη σκληρότητα και να έχει απολυµανθεί. Γι’ αυτόν τον σκοπό ενδείκνυνται εργαλεία χεριού όπως τα ξέστρα τύπου Gracey (Εικ. 2) και τα ξέστρα υπερήχων µε άκρα διαµαντιού. Εν τούτοις µπορεί να προκύψουν αρκετές ανεπιθύµητες παρενέργειες µε αυτή τη θεραπευτική διαδικασία. Οι ασθενείς θεωρούν συχνά τη χρήση των εργαλείων στο παθολογικό περιοδόντιο σαν µία δυσάρεστη εµπειρία και ακόµη µπορεί να προκύψει υφίζηση των ούλων σαν αποτέλεσµα της θεραπείας η οποία µπορεί να οδηγήσει σε αισθητική υποβάθµιση και υπερευαισθησία της οδοντίνης. Η µακροπρόθεσµη θεραπεία της ριζικής επιφάνειας συντελεί ουσιαστικά στη διάβρωση της οδοντίνης µε συνέπεια να δηµιουργηθούν λεπτά και εύθραυστα δόντια. Κατά την αρχική υποουλική επεξεργασία, όλες οι συσσωρεύσεις και η τρυγία πρέπει να αφαιρούνται στο µέγιστο δυνατό βαθµό και έκταση. Η υποστηρικτική θεραπεία του περιοδοντίουΥΘΠ περιλαµβάνει την DT σελίδα 26