12 Perspektywy DENTAL TRIBUNE Polish Edition Miniimplanty jako kluczowe rozwiązanie w gabinecie stomatologicznym – część IV Ryc. 1a Ryc. 1b Ryc. 1c Ryc. 1d Ryc. 1a-d: Prostowanie drugiego zęba trzonowego z jednoczesną zmianą kształtu łuku zębowego. Problem jest dobrze widoczny na zdjęciu rtg; sprężyna prostująca mocowana do miniimplantu (a, b). Stan po 5 miesiącach bez ponownej aktywacji tego odcinka łuku (c, d). Björn Ludwig, Bettina Glasl, Thomas Lietz, Jörg A. Lissona, Niemcy Prezentacja przypadków klinicznych Zmiana położenia pojedynczych zębów Prostowanie zębów trzonowych Prostowanie drugich zębów trzonowych pochylonych w kierunku mezjalnym w przypadku pełnego łuku zębowego stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne. Leczenie staje się jeszcze bardziej skomplikowane, jeśli ząb jest nie tylko pochylony, ale także częściowo zatrzymany. Obecność niewyrżniętego trzeciego zęba trzonowego nie ułatwia postępowania (Ryc. 1a). Planując aparat ortodontyczny, należy zastanowić się, czy istnieje np. potrzeba zmiany kształtu całego łuku zębowego (Ryc. 1a-d), czy wystarczy tylko wyprostować pochylony ząb. W przypadku stosowania miniimplantów z główką w kształcie zamka, można zastosować specjalną śrubę prostującą ze stopu NiTi (np. śrubę Memory Titanol firmy FORESTADENT). Do zmiany kształtu łuku zębowego można wykorzystać standardowy aparat mocowany do wielu zamków. Jednocześnie dzięki użyciu miniimplantu i sprężyny prostującej, można także zastosować dodatkowe źródło siły (Ryc. 1b-d). Pozwala to uniknąć utraty zakotwienia, z którą mamy do czynienia wtedy, kiedy sprężynę prostującą montuje się do aparatu złożonego z wielu zamków (Ryc. 2). Prostowanie pojedynczego zęba może być niezbędne ze względów periodontologicznych, protetycznych lub ortodontycznych. Dzięki zastosowaniu miniimplantu i śruby prostującej leczenie jest proste, a sam aparat niezauważalny dla otoczenia. Wystarczy tylko zaopatrzyć ząb w odpowiedni zaczep, który umożliwia jego zamocowanie do sprężyny prostującej. W zależności od ustawienia śruby możliwe jest nawet uzyskanie intruzji lub ekstruzji zęba. Ten sposób leczenia nie jest kosztowny dla pacjenta, a jednocześnie – w opinii lekarzy ortodontów – bardzo skuteczny. Wprowadzanie zębów zatrzymanych do łuku Wprowadzanie do łuku zębów zatrzymanych lub przemieszczonych, a szczególnie kłów to jeden z najczęstszych powodów prowadzenia zabiegów chirurgicznych w ramach leczenia ortodontycznego. Dostępne są w tym celu liczne produkty: gumki, sprężynki lub łańcuszki ortodontyczne, w większym lub mniejszym stopniu skuteczne. Wszystkie wiążą się jednak z występowaniem tego samego problemu: konieczne jest bezpośrednie lub pośrednie wykorzystanie sąsiadujących zębów jako punktu zakotwienia, dzięki czemu będzie możliwe przyłożenie odpowiednich sił. W idealnej sytuacji zęby sąsiadujące zapewniałyby większy opór, dzięki czemu przesunięciu ulegałby tylko Ryc. 2 Ryc. 2: Sprężyna prostująca zamocowana do głównego łuku nie tylko prostuje zęby trzonowe, ale także powoduje przemieszczenie zębów przedtrzonowych, czyli utratę zakotwienia (fot.: prof. Dominguez, Sčo Paulo, Brazylia). kotwienie w celu wprowadzenia przemieszczonych zębów do łuku (Ryc. 3a-c). Jeśli dysponujemy odpowiednią ilością miejsca, w początkowej fazie leczenia nie ma potrzeby stosowania zamków. Korekta wad szkieletowych Ekspansja szwu podniebiennego Procedura szybkiej ekspansji podniebienia (rapid palatal expan- Ryc. 3a Ryc. 3b Ryc. 3c Ryc. 3a-c: Wprowadzanie przemieszczonego kła do łuku przy użyciu miniimplantu. Odsłonięto kły, a następnie przymocowano je do zamków za pomocą miniimplantów (a). Po usunięciu wszczepów można ukształtować łuk w konwencjonalny sposób (b, c). ności. Najistotniejszym problemem jest możliwość przechylenia zębów, na których zakotwiony jest aparat. Opisywano wiele aparatów, które przenoszą siły na więcej niż jeden ząb. Pojawia się tu jednak kolejny problem: ponieważ aparat należy pozostawić na miejscu przez dłuższy czas po zakończeniu fazy aktywnego leczenia, w tym okresie można kontynuować leczenie ortodontyczne tylko w przednim odcinku łuku. Można tego uniknąć, stosując technikę „hybrydowej RPE” (Ryc. 4-6). Na zęby trzonowe zakłada się tradycyjne pierścienie. W odcinku przednim aparat do RPE mocuje się za pomocą 2 miniimplantów. Należy je umieścić po obu stronach linii pośrodkowej, na hipotetycznej poprzecznej linii łączącej punkty styczne pomiędzy kłami i zębami przedtrzonowymi. Dystrakcję uzyskujemy przy użyciu tej samej metody, co stosowana w tech- Ryc. 4a Ryc. 4b Ryc. 4c Ryc. 4d Ryc. 4e Ryc. 4a-e: Uzyskiwanie miejsca w wymiarze poprzecznym techniką „hybrydowej szybkiej ekspansji podniebienia” (RPE). Postawiono rozpoznanie wstępne: wąska, asymetryczna szczęka z brakiem miejsca dla zęba 13 (a). Założono zamki, po czym podczas tej samej wizyty wprowadzono 2 miniimplanty OrthoEasy (b). Do miniimplantów i zębów trzonowych przymocowano aparat do hybrydowej RPE, wykorzystując łączniki wykonane w pracowni (FORESTADENT; c). Pojawienie się diastemy dowodzi działania aparatu po 10 dniach od jego założenia (d). Stan po ekspansji poprzecznej i późniejszej korekcie kształtu łuku (e). Ryc. 5 Ryc. 5: Aparat do hybrydowej RPE z dodatkowymi pętlami doprzednimi, przeznaczonymi do zaczepiania maski Delaire’a. ząb zatrzymany. W praktyce jednak dochodzi do ruchu obu elementów. W najgorszym przypadku przemieszczeniu mogą ulec tylko zęby stanowiące zakotwienie. Taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku ankylozy zęba zatrzymanego, co trudno jest ocenić podczas wstępnego badania. Jeśli spróbujemy przesunąć kieł, który uległ ankylozie w kierunku słabiej umocowanych zębów stanowiących zakotwienie, efekt będzie najgorszy z możliwych. Może to prowadzić do powstania zgryzu otwartego w odcinku zębów przednich i przedtrzonowców. Miniimplanty umożliwiają stabilne za- sion – RPE) to jedna z najbardziej skutecznych i trwałych metod uzyskiwania dodatkowego miejsca w wymiarze poprzecznym szczęki. Pożądane tempo rozkręcania śruby wynosi 0,2-0,6 mm na dobę. Aparat mocuje się na zębach trzonowych i przedtrzonowych przy pomocy pierścieni. Pożądany wymiar poprzeczny udaje się zwykle uzyskać w ciągu 10-20 dni. Potem należy zapewnić 3-miesięczną fazę stabilizacji, aby umożliwić skostnienie rozerwanego szwu podniebiennego. Standardowa technika zakotwienia – z podparciem wyłącznie na zębach – powoduje wiele niedogod- nice standardowej. Hybrydowa RPE ma wiele zalet. Wykonanie aparatu jest znacznie prostsze i tańsze, ponieważ cały łuk zębowy, w tym zęby przedtrzonowe, mogą być poddawane działaniom korygującym ich ustawienie. Leczenie wad klasy II W przypadku pacjentów z wadą zgryzu klasy II, którzy zakończyli lub są bliscy zakończenia fazy wzrostu, proste techniki ustawiania żuchwy w pozycji doprzedniej są zwykle mało skuteczne. Po dokładnym badaniu wstępnym i postawieniu rozpoznania dostępne są nastę-